Alman tank komutanı Heinz Guderian, 1941’de T-34 ile ilk karşılaştığında şok olmuştu: ‘Korkunç bir sürpriz… Toplarımız zırhından sekiyordu.’ T-34, II. Dünya Savaşı’nın en iyi tankı kabul edilir; ne en ağır zırhlısıydı ne de en güçlü topa sahipti, ama ‘mükemmel denge’yi (hız, ateş gücü, zırh ve güvenilirlik) yakalamıştı.
Tasarımındaki dâhiyane fikir ‘eğimli zırh’tı (sloped armour). Zırh plakaları açılı yerleştirildiği için mermiler delmek yerine sekiyordu. Ayrıca geniş paletleri sayesinde Rusya’nın meşhur çamurunda ve karında, Alman tanklarının battığı yerde ilerleyebiliyordu. Basit ve kaba bir makineydi (konfor sıfırdı, çekiçle tamir edilirdi) ama dondurucu soğukta çalışıyordu.
Almanların teknolojik olarak daha üstün tankları (Tiger, Panther) vardı ama bunlar karmaşık, pahalı ve üretimi zordu. Sovyetler, traktör fabrikalarında kadınlar ve çocuklar tarafından günde yüzlerce T-34 üretiyordu. Savaş boyunca 57.000’den fazla T-34 üretildi (Alman Tiger üretimi sadece 1.347 idi).
Kursk Savaşı’nda ve Berlin’e giden yolda T-34 sürüleri, Alman teknolojik kalitesini sayısal üstünlük ve dayanıklılıkla ezdi. T-34, Sovyet endüstrisinin kaba gücünün ve savaşın ‘nicelik, niteliktir’ gerçeğinin çelikten kanıtıydı.
Detaylı anlatım: II. Dünya Savaşı’nın Tarihi: Nasıl Başladı ve Sonuçlandı?