1943’te Alman işgal birlikleri, Rusya’nın Smolensk yakınlarındaki Katyn Ormanı’nda korkunç bir keşif yaptı: Toplu mezarlarda, elleri arkadan bağlanmış ve enselerinden tek kurşunla vurulmuş binlerce Polonyalı subay yatıyordu. Alman propagandası bunu dünyaya duyurdu, ancak Müttefikler (İngiltere ve ABD) Stalin’i kızdırmamak için bu iddiayı ‘Nazi propagandası’ olarak geçiştirdi.
Gerçek, savaşın en karanlık sırlarından biriydi. 1940 baharında, Stalin ve Beria’nın emriyle (NKVD tarafından), Polonya’nın entelektüel ve askeri elitini yok etmek için 22.000 Polonyalı subay, polis ve aydın sistematik olarak infaz edilmişti. Amaç, gelecekteki olası bir bağımsız Polonya’nın lider kadrosunu şimdiden yok etmekti.
Savaş sonrası Nürnberg mahkemelerinde Sovyet savcılar bu suçu Nazilerin üzerine yıkmaya çalıştı ama kanıtlar yetersizdi. Batılı güçler gerçeği bilmelerine rağmen (büyükelçi raporları vardı) reelpolitik gereği sessiz kaldılar. Katyn, Soğuk Savaş boyunca Batı’nın vicdanında bir leke olarak kaldı.
Sovyetler Birliği, bu suçu ancak 1990’da Gorbaçov döneminde resmen kabul etti. Katyn, II. Dünya Savaşı’nda ‘kötülerin’ sadece tek bir tarafta olmadığının, galip gelenlerin de savaş suçu işlediğinin ve ‘tarihin kazananlar tarafından yazıldığının’ en somut kanıtıdır.
Detaylı anlatım: II. Dünya Savaşı’nın Tarihi: Nasıl Başladı ve Sonuçlandı?