Thoth, Mısır mitolojisinde bilginin, yazının ve ölçünün tanrısıdır. İbis başlı ya da babun olarak tasvir edilir. Thoth, mitlerin içindeki “kayıt memuru”dur: Tanrıların kararlarını yazar, takvimi düzenler, ölçüyü sağlar. Bu, Mısır’ın bürokratik zekâsının tanrısallaştırılmasıdır.
Yazı (hiyeroglif) Mısır’da sadece iletişim değil; büyüdür. Bir ismi yazmak, onu var etmek gibidir. Thoth bu yüzden sihirle de ilişkilidir: Söz ve işaret, dünyayı etkiler. Thoth’un “kelime” gücü, modern anlamda yasaların ve kayıt sistemlerinin gücüdür.
Öte dünya yargısında Thoth’un rolü kritiktir: Kalbin tartılmasını kaydeder ve sonucu ilan eder. Adalet, burada bir ritüel kadar bir muhasebedir. Thoth, kozmik sistemin “doğrulayıcısıdır”.
Bazı anlatılarda Thoth, tanrılar arası anlaşmazlıkları çözen arabulucudur. Bu da onu savaşçı değil, kural koyucu ve uzlaştırıcı yapar. Mit, medeniyetin temelinin sözleşme ve kayıt olduğunu ima eder.
Thoth miti, bilginin kutsal olduğu bir uygarlığın izini taşır. Yazı, sadece geçmişi anlatmaz; geleceği kurar.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi