Kerberos (Cerberus), Yunan mitolojisinde Hades’in ülkesinin bekçi köpeğidir ve çoğu anlatıda üç başlıdır. Görevi net ve acımasızdır: içeri gireni dışarı çıkarmaz, dışarıdakini de içeri sokmaz. Kerberos, ölüm sınırının geçilmezliğini simgeler; yeraltı, “çıkış” vaadi vermez.
Kerberos’un çok başlılığı, korkunun çok katmanlı olabileceğini anlatan bir sembol gibi okunabilir. Bazı betimlemelerde kuyruğu yılan ya da bedeninde yılanlar vardır. Yeraltı, burada sadece ölüm değil; zehirli bir korku ekosistemidir. Mit, ölümün çevresini canavarlarla örer.
Herakles’in on iki görevinden biri Kerberos’u yeryüzüne çıkarmaktır. Bu, kahramanlığın en yüksek eşiğidir: ölüm sınırına gidip geri dönmek. Kerberos’un kısa süreliğine yeryüzüne çıkması, ölüm düzeninin bir anlığına bozulmasıdır; ama düzen tekrar yerine oturur.
Orpheus anlatısında Kerberos’un müzikle sakinleşmesi ise mitin ilginç bir karşıtlığını gösterir: şiddet kapıyı açmaz, uyum açar. Yeraltının bekçisi bile melodinin önünde çözülür. Sanat, ölümün kapısında bile bir anahtar olabilir.
Kerberos figürü, modern kültürde “kapı bekçisi” arketipinin atasıdır. Bir eşiği geçmek istiyorsan ya gücün ya da doğru anahtarın olmalıdır. Mit, eşiklerin psikolojik gerçekliğini canavarlaştırır.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi