Kiev Rus’un 11. ve 12. yüzyıllarda güç kaybetmeye başlamasının en temel nedenlerinden biri, hanedan düzeninin parçalanmaya açık olmasıydı. Prenslikler arası miras paylaşımı, her kuşakta yeni rekabet alanları üretti. Merkezi otorite güçlü bir kişiyle ayakta durabilir; ama kurumlar zayıfsa kişi gidince yapı sarsılır.
Kiev, uzun süre ticaret ve dini prestij sayesinde merkez olmayı sürdürdü; fakat bölgesel merkezler büyüdükçe Kiev’in “tek merkez” olma kapasitesi azaldı. Şehir ağları genişledikçe, güç de coğrafyaya dağıldı. Bu dağılım, modern anlamda bir federasyon değil; çoğu zaman silahlı rekabettir.
Dış baskılar da parçalanmayı hızlandırdı. Bozkır dünyasından gelen akınlar ve daha sonra Moğol genişlemesi, savunma koordinasyonunu zorladı. Parçalı yapı, ortak savunmayı zayıflatır; bu da dış gücün maliyetini düşürür. Tarihte büyük istilalar, çoğu zaman iç bölünmelerin üstüne gelir.
Kiev Rus’un parçalanması, “tam bitiş” değil, mirasın farklı merkezlere taşınmasıydı. Batıda Galicia-Volhynia, kuzeydoğuda farklı prenslikler; Kiev Rus kimliğini farklı biçimlerde sürdürdü. Bu çok merkezlilik, Ukrayna tarihinin de kalıcı bir özelliği haline geldi.
Kiev’in çöküşünü sadece askeri yenilgiyle açıklamak yerine, devletleşmenin doğasıyla birlikte okumak gerekir: ticaret akışları değişir, elit dengeleri bozulur, kurumlar yetersiz kalır. Kiev Rus, bu birleşik nedenlerle parçalandı. Tarih, çoğu zaman tek sebeple değil, biriken zayıflıklarla kırılır.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne