Wat Tyler İsyanı Nedir (1381)?

mavia

1381 İngiliz Köylü İsyanı, Ortaçağ İngiltere’sinde vergi baskısı ve feodal yükümlülükler nedeniyle patlayan büyük bir kitlesel ayaklanmaydı. Başlıca tetikleyici, Yüz Yıl Savaşları’nın finansmanı için artırılan “poll tax” (kelle vergisi) oldu.

Kara Veba (1348-1350) sonrası işgücü kıtlığı ücretleri yükseltmişti; fakat yönetim ücretleri sınırlamaya çalıştı. Köylüler, hem ekonomik hem hukuki kısıtlarla karşı karşıya kaldı; bu gerilim 1381’de açık isyana dönüştü.

Wat Tyler ve John Ball gibi figürler, Londra’ya yürüyen kitlelerin simgesi haline geldi. Ayaklanma sırasında bazı kayıtlar ve malikâne belgeleri yakıldı; hedef, feodal bağımlılığı somutlaştıran düzeneklerdi.

Kral II. Richard, görüşme ve taviz vaadiyle zaman kazandı; Wat Tyler öldürüldükten sonra isyan hızlı biçimde bastırıldı. Verilen sözlerin önemli kısmı geri alındı.

Yine de isyan, feodal düzenin çözülüşünü hızlandıran bir işaret fişeği oldu: köylülerin pazarlık gücü arttı, “serflik” zamanla geriledi. Siyasi olarak başarısız, sosyal olarak dönüştürücü bir ayaklanma örneğidir.


Detaylı anlatım: Güçlü Yönetimlere Karşı Yapılan Tarihi Ayaklanmalar ve Sonuçları