1917’deki Bolşevik Devrimi, Rus İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı koşullarında çöken devlet kapasitesi üzerine kurulan ikili iktidar krizinin devrimle sonuçlanmasıdır. Şubat Devrimi monarşiyi devirdi; Ekim’de Bolşevikler iktidarı ele geçirdi.
Savaş yorgunluğu, gıda kıtlığı, enflasyon ve ordu çözülmesi; Geçici Hükümetin meşruiyetini hızla eritti. Bolşevikler “barış, toprak, ekmek” sloganıyla bu boşluğu doldurdu.
Devrim sonrası iç savaş, devletin yeniden kurulmasını zorlaştırdı; şiddet ve merkezileşme arttı. “Sovyet iktidarı” vaadi, pratikte parti-devlet yapılanmasına dönüştü.
Sonuç, yalnız Rusya’yı değil, dünya siyasetini değiştirdi: sosyalist hareketler güç kazandı, anti-komünist reaksiyonlar sertleşti, 20. yüzyıl ideolojik çatışması yeni bir eksene oturdu.
Bolşevik Devrimi, bir ayaklanmanın rejim değişimine dönüşmesinin en güçlü örneklerinden biridir. Ancak devrim, çoğu zaman iktidarı almak kadar onu tutmakla da ölçülür; 1917 bunun en sert kanıtıdır.
Detaylı anlatım: Güçlü Yönetimlere Karşı Yapılan Tarihi Ayaklanmalar ve Sonuçları