Romalılar köpeklere düşkündü. Mozaiklerde sıkça görülen ‘Cave Canem’ (Köpeğe Dikkat) yazısı, hem uyarı hem de köpeğin evin bekçisi olduğunu gösterirdi. Pompeii’deki bir villanın girişinde bulunan bu mozaik, köpeğin evin koruyucusu olduğunu vurgular. Köpekler, sadece bekçi değil, aynı zamanda ailenin bir parçasıydı.
Üç tür köpek vardı: Bekçi köpekleri (Molossus – bugünkü Mastiff’in atası), av köpekleri (Venatici) ve süs köpekleri (Melitan – bugünkü Maltese’in atası). İmparator Claudius’un beyaz bir süs köpeği vardı ve bu köpek, imparatorun en yakın arkadaşıydı. Köpekler, aynı zamanda çoban köpeği olarak da kullanılırdı; çiftliklerde sürüleri korumak için köpekler kullanılırdı.
Mezar taşlarına yazılan duygusal şiirler, hayvan sevgisini kanıtlar: ‘Seni kucağımda taşıdım, şimdi seni sonsuzluğa taşıyorum’ (Patricus adlı köpeğin mezarından). Bu tür mezar yazıtları, Romalıların evcil hayvanlarına ne kadar değer verdiğini gösterir. Örneğin, bir mezar taşında, sahibinin köpeği için yazdığı şiir şöyledir: ‘Burada yatan Margarita, Roma’nın en güzel köpeğiydi. Seni kaybetmek, bir çocuğu kaybetmek gibiydi.’
Kediler, Mısır’dan geç geldi (M.S. 1. yüzyıl) ve köpekler kadar popüler olmadı; fare avcısı olarak görüldü. Ancak bazı Romalılar kedileri evcil hayvan olarak beslerdi. Egzotik kuşlar (papağanlar, saka kuşları) zenginlerin statü sembolüydü. Örneğin, bir papağan, binlerce sestertius’a satılırdı ve zenginlerin evlerinde sergilenirdi.
Savaş köpekleri (Canis Pugnax) ise zırh giydirilerek düşman hatlarını bozmak için kullanılırdı. Bu köpekler, özellikle Galya ve Britanya savaşlarında kullanılmıştı. Köpekler, aynı zamanda gladyatör oyunlarında da kullanılırdı; arenada vahşi hayvanlarla dövüştürülürdü.
Romalılar, evcil hayvanları için özel mezarlar yaptırırdı. Örneğin, bir köpeğin mezarı, bir insanın mezarı kadar süslü olabilirdi. Bu, Romalıların evcil hayvanlarına ne kadar değer verdiğini gösterir.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı