Erken Roma takviminde yıl, baharın gelişi ve savaş sezonunun açılmasıyla Mart (Martius – Savaş Tanrısı Mars’ın ayı) ayında başlardı. Bu takvim, tarım ve savaş odaklı bir toplumun ihtiyaçlarını yansıtıyordu. Mart ayı, hem tarım sezonunun başlangıcı hem de savaş sezonunun açılmasıydı. Bu yüzden yılbaşı, Mart ayında kutlanırdı.
Bu yüzden bugünkü isimlerde Eylül (September – 7), Ekim (October – 8), Kasım (November – 9) ve Aralık (December – 10) sayı kökenlidir; Mart başlangıç alındığında bu sıra doğrudur. Örneğin, September ‘yedinci ay’ anlamına gelir; Mart başlangıç alındığında Eylül gerçekten yedinci aydır. Bu sayısal isimlendirme, Roma’nın pratik yaklaşımını gösterir.
M.Ö. 153 yılında konsüllerin göreve başlama tarihi Ocak (Ianuarius – Başlangıç Tanrısı Janus) ayına çekilince yılbaşı değişti. Bu değişiklik, Roma’nın tarım toplumundan bürokratik bir imparatorluğa dönüşümünün bir göstergesiydi. Artık yılbaşı, savaş sezonu yerine bürokratik yılın başlangıcıydı. Bu değişiklik, Roma’nın toplumsal dönüşümünü yansıtır.
Janus, iki yüzü olan (biri geçmişe, biri geleceğe bakan) bir tanrıydı; yılın geçişini simgelemek için en uygun isimdi. Janus, aynı zamanda kapıların, başlangıçların ve geçişlerin tanrısıydı. Bu yüzden Ocak ayı, yeni yılın başlangıcı için ideal bir ay olarak seçilmişti. Janus tapınağı, Forum’da bulunuyordu ve savaş zamanlarında açık tutulurdu.
Takvim reformları, Roma’nın tarım toplumundan bürokratik bir imparatorluğa dönüşümünün yansımasıdır. Erken Roma takvimi, tarım ve savaş odaklıydı; ancak zamanla takvim, bürokratik ihtiyaçlara göre düzenlendi. Bu değişim, Roma’nın toplumsal dönüşümünü gösterir.
Roma takvimi, aynı zamanda dini festivallerin zamanlamasını da belirliyordu. Örneğin, Saturnalia (Aralık ayı) ve Lupercalia (Şubat ayı) gibi festivaller, takvime göre düzenlenirdi. Bu festivaller, Roma’nın dini ve sosyal hayatının önemli bir parçasıydı.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı