Roma şehir planlaması, düzenli ve işlevseldi. Yeni şehirler, ızgara planıyla (grid plan) kurulurdu. Bu plan, sokakları düzenli ve birbirine dik yapıyordu. Bu düzen, şehrin yönetimini ve ulaşımını kolaylaştırıyordu.
Forum, şehrin merkeziydi. Bu meydan, siyasi, ticari ve dini faaliyetlerin merkeziydi. Forum çevresinde, kamu binaları, tapınaklar ve dükkânlar bulunurdu. Bu düzen, Roma şehir planlamasının karakteristik özelliğiydi.
Sokaklar, geniş ve düzenliydi. Ana caddeler (decumanus maximus ve cardo maximus), şehrin ana arterleriydi. Bu caddeler, şehrin farklı bölgelerini birbirine bağlardı.
Su kemerleri ve kanalizasyon, şehir planlamasının önemli bir parçasıydı. Bu sistemler, şehrin temizliğini ve sağlığını sağlıyordu. Su kemerleri, şehirlere temiz su taşıyordu.
Binalar, yükseklik sınırlamalarına tabiydi. Augustus, binaların yüksekliğini sınırlamıştı. Bu sınırlama, güvenlik ve estetik amaçlıydı. Ancak zamanla, bu sınırlamalar delindi ve çok katlı binalar (insula) yapıldı.
Şehir surları, şehrin güvenliğini sağlıyordu. Surlar, düşman saldırılarına karşı koruma sağlıyordu. Ancak barış zamanında, surların önemi azalıyordu.
Roma şehir planlaması, modern şehir planlamasının temelini oluşturuyordu. Bugünkü şehir planlama teknikleri, Roma şehir planlamasından esinlenmiştir. Roma şehir planlaması, düzenli ve işlevsel yapısıyla modern şehir planlamasına ilham kaynağı olmuştur.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı