Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşu, 13. yüzyılın sonlarında Anadolu’nun siyasi karmaşası içinde küçük bir uç beyliği olarak başladı. Ertuğrul Gazi’nin oğlu Osman Bey, Söğüt ve Domaniç bölgesinde Bizans sınırında bir beylik kurdu. Bu beylik, başlangıçta diğer Türkmen beyliklerinden farklı değildi; ancak stratejik konumu ve Bizans’ın zayıflığı, Osmanlıların hızlı büyümesine zemin hazırladı.
Osman Bey’in 1326’da Bursa’yı fethetmesi, beylikten devlete geçişin ilk önemli adımıydı. Bursa, hem ekonomik hem de stratejik açıdan kritik bir şehirdi. Bu fetih, Osmanlıların Anadolu’dan Rumeli’ye geçişini kolaylaştırdı. Osman Bey’in oğlu Orhan Bey döneminde, Osmanlılar ilk kez Avrupa topraklarına ayak bastı ve Çimpe Kalesi’ni ele geçirdi.
I. Murad (Hüdavendigar) döneminde, Osmanlılar Balkanlar’da kalıcı bir varlık kurdu. 1389’da Kosova Savaşı’nda Sırp ordusunu yenerek Balkanlar’daki hakimiyetini pekiştirdi. Ancak bu savaşta I. Murad şehit düştü. Yerine geçen I. Bayezid (Yıldırım), hızlı fetihlerle imparatorluğun sınırlarını genişletti.
Ankara Savaşı (1402), Osmanlı İmparatorluğu için büyük bir kırılma noktasıydı. Timur’un ordusu karşısında alınan yenilgi, I. Bayezid’in esir düşmesine ve imparatorluğun parçalanmasına neden oldu. Fetret Devri olarak bilinen bu dönemde, şehzadeler arasında taht mücadelesi başladı. Ancak I. Mehmed (Çelebi) ve II. Murad, imparatorluğu yeniden birleştirmeyi başardı.
II. Murad döneminde, Osmanlılar hem Anadolu’da hem de Balkanlar’da güçlerini pekiştirdi. Varna ve II. Kosova savaşlarında Haçlı ordularını yenerek Avrupa’daki varlıklarını sağlamlaştırdılar. Bu zaferler, Osmanlıların Avrupa’da kalıcı bir güç olarak kabul edilmesini sağladı.
Fatih Sultan Mehmed’in 1453’te İstanbul’u fethetmesi, Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş sürecini tamamlayan en önemli olaydı. Bu fetih, sadece bir şehrin ele geçirilmesi değil, aynı zamanda Bizans İmparatorluğu’nun sonunu getiren ve Osmanlıları dünya gücü haline getiren bir dönüm noktasıydı. İstanbul’un fethi, Osmanlıların hem Doğu hem de Batı dünyasında saygınlık kazanmasını sağladı.
Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluşu, sadece askeri fetihlerle değil, aynı zamanda kurumsal yapılanma ve idari düzenlemelerle de gerçekleşti. Tımar sistemi, devşirme sistemi ve merkezi bürokrasi, imparatorluğun uzun ömürlü olmasını sağlayan temel kurumlardı.