Osmanlı İmparatorluğu’nda meşrutiyet, 1876’da ilan edildi. I. Meşrutiyet, Osmanlı tarihinin ilk anayasal dönemiydi. Bu dönemde, Osmanlılar parlamenter sisteme geçti. Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan, Osmanlı parlamentosunun iki kanadıydı.
I. Meşrutiyet, kısa sürdü. II. Abdülhamid, 1878’de meclisi kapattı ve mutlakiyeti geri getirdi. Bu dönem, Osmanlı tarihinin ‘istibdat dönemi’ olarak bilinir. II. Abdülhamid, 30 yıl boyunca mutlakiyetle yönetti.
II. Meşrutiyet, 1908’de ilan edildi. Jön Türkler’in baskısıyla II. Abdülhamid, meşrutiyeti geri getirdi. Bu dönem, Osmanlı tarihinin en demokratik dönemiydi. Basın özgürlüğü, siyasi parti kurma hakkı ve seçimler, II. Meşrutiyet’in önemli özellikleriydi.
II. Meşrutiyet döneminde, Osmanlılar siyasi partiler kurdu. İttihat ve Terakki Cemiyeti, bu dönemin en güçlü siyasi partisiydi. Bu parti, Osmanlı yönetiminde etkili oldu ve imparatorluğun son yıllarını şekillendirdi.
II. Meşrutiyet döneminde, Osmanlılar çeşitli sorunlarla karşılaştı. Balkan Savaşları, Osmanlıların Avrupa’daki topraklarını kaybetmesine neden oldu. I. Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu’nun sonunu getirdi.
Meşrutiyet dönemleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun demokratikleşme sürecinin önemli bir parçasıydı. Ancak bu dönemler, imparatorluğun çöküşünü engelleyemedi. Meşrutiyet, Osmanlıların modernleşme çabalarının bir parçasıydı ancak yeterli değildi.
Meşrutiyet dönemleri, modern Türkiye’nin temelini oluşturdu. Bugünkü Türk demokrasisi, Osmanlı meşrutiyet deneyiminden beslenmektedir. Ancak modern Türk demokrasisi, Osmanlı meşrutiyetinden farklıdır.