Antik Yunan uygarlığının kökenleri, M.Ö. 3000’li yıllara kadar uzanır. İlk büyük Yunan uygarlığı, Girit adasında gelişen Minos uygarlığıydı. Minoslar, saray merkezli bir toplum yapısına sahipti ve Knossos, Phaistos ve Malia gibi görkemli saraylar inşa ettiler. Bu saraylar, karmaşık labirentler, freskler ve gelişmiş su sistemleriyle donatılmıştı. Minos uygarlığı, deniz ticareti sayesinde zenginleşti ve Akdeniz’in dört bir yanına yayıldı.
M.Ö. 1450 civarında Minos uygarlığı, muhtemelen Santorini adasındaki volkanik patlamanın neden olduğu tsunamiler ve kül yağmurları nedeniyle çöktü. Bu felaketin ardından, Yunan anakarasında Miken uygarlığı yükseldi. Mikenler, güçlü kaleler ve surlarla çevrili şehirler kurdular. Miken uygarlığının en ünlü şehirleri arasında Mycenae, Tiryns ve Pylos bulunuyordu.
Miken toplumu, savaşçı bir aristokrasi tarafından yönetiliyordu. Miken kralları, ‘wanax’ unvanını taşıyordu ve büyük saraylarda yaşıyorlardı. Mikenler, Linear B yazısını kullanıyorlardı ve bu yazı, Yunan dilinin bilinen en eski örneğidir. Miken uygarlığı, Truva Savaşı gibi efsanevi olaylara ilham kaynağı oldu.
M.Ö. 1200 civarında Miken uygarlığı, ‘Deniz Kavimleri’ saldırıları ve iç çatışmalar nedeniyle çöktü. Bu çöküş, Yunanistan’da ‘Karanlık Çağ’ olarak bilinen bir dönemi başlattı. Bu dönemde, yazı kayboldu, nüfus azaldı ve şehirler terk edildi. Ancak bu dönem, aynı zamanda Yunan kültürünün temellerinin atıldığı bir dönemdi.
Karanlık Çağ’ın sonunda, Yunanistan’da yeni bir dönem başladı. Arkaik Dönem (M.Ö. 800-500), Yunan uygarlığının yeniden doğuşunu işaret eder. Bu dönemde, şehir devletleri (polis) ortaya çıktı, alfabe yeniden kullanılmaya başlandı ve Yunan kolonizasyonu başladı. Arkaik Dönem, Klasik Dönem’in temellerini attı.
Antik Yunan uygarlığının doğuşu, sadece siyasi ve ekonomik bir gelişme değil, aynı zamanda kültürel ve entelektüel bir devrimdi. Yunanlar, felsefe, bilim, sanat ve edebiyat alanlarında önemli katkılar sağladılar. Bu katkılar, Batı medeniyetinin temelini oluşturdu.
Antik Yunan uygarlığının mirası, bugünkü dünyada hala görülmektedir. Demokrasi, felsefe, tiyatro ve Olimpiyat Oyunları gibi kavramlar, Antik Yunan’dan gelmektedir. Bu miras, modern dünyanın şekillenmesinde kritik rol oynadı.