Baykonur Kozmodromu, bugünkü Kazakistan topraklarında bulunan dünyanın ilk ve en büyük uzay fırlatma üssüdür. 1955’te Sovyet ordusu tarafından kıtalararası füze test sahası olarak kuruldu.
Sputnik 1’den Gagarin’e kadar Sovyet uzay tarihinin bütün büyük “ilk”leri buradan fırlatıldı. Üs, geniş bozkırları ve ekvatora göre konumu nedeniyle balistik ve yörünge hesaplamaları için elverişliydi.
Sovyetlerin dağılmasından sonra Rusya, üssü Kazakistan’dan kiraladı. Bugün hâlâ Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) personel ve kargo taşımacılığının ana merkezlerinden biridir.
Gizlilik nedeniyle, üsse yakınlardaki bir madenci kasabası olan Baykonur’un adı verildi; oysa asıl konum Tyuratam bölgesindeydi. Soğuk Savaş boyunca Batı istihbaratı için öncelikli takip noktasıydı.
Baykonur, sadece bir fırlatma rampası değil; uzay tarihinin açık hava müzesidir. Gagarin’in fırlatmadan önceki gece uyuduğu kulübe ve Korolyov’un evi burada korunmaktadır.
Detaylı anlatım: Yuri Gagarin: Uzaya Giden İlk İnsanın Hikayesi