Endülüs, 711 yılında başlayan İberya Yarımadası’nın İslam fethiyle ortaya çıktı. Vizigot Krallığı’nın iç çatışmaları ve zayıflığı, Kuzey Afrika’dan gelen Müslüman ordularının başarılı olmasını sağladı. Tarık bin Ziyad komutasındaki Berberi ve Arap askerleri, Cebelitarık Boğazı’nı geçerek İberya’ya çıktı. Guadalete Savaşı’nda Vizigot Kralı Rodrigo’nun yenilmesi, İberya’nın fethinin yolunu açtı.
Fetih, hızlı ve sistematik bir şekilde gerçekleşti. Müslüman ordular, Toledo, Sevilla ve Córdoba gibi önemli şehirleri ele geçirdi. Vizigot direnişi, kısa süre içinde çöktü. Yerel halk, çoğunlukla Müslüman yönetimini kabul etti. Bu kabul, dini hoşgörü ve ekonomik avantajlar nedeniyle gerçekleşti.
Emevi Halifeliği’nin kontrolü altında, Endülüs bir eyalet olarak yönetildi. Şam’dan gönderilen valiler, bölgeyi yönetti. Ancak 756 yılında, Emevi hanedanının Şam’daki çöküşünden sonra, I. Abdurrahman Endülüs’e kaçtı ve bağımsız bir emirlik kurdu. Bu olay, Endülüs tarihinde önemli bir dönüm noktasıydı.
I. Abdurrahman, Córdoba’yı başkent yaptı ve güçlü bir merkezi yönetim kurdu. Emirlik, ekonomik ve kültürel açıdan gelişti. Córdoba, Avrupa’nın en büyük şehirlerinden biri haline geldi. Endülüs, İslam dünyasının batı ucunda önemli bir kültürel merkez oldu.
Endülüs’ün doğuşu, sadece siyasi bir değişim değil, aynı zamanda kültürel bir dönüşümdü. İslam, Hristiyanlık ve Yahudilik, birlikte yaşadı. Bu çok kültürlü yapı, Endülüs’ün benzersiz karakterini oluşturdu. Endülüs, Orta Çağ Avrupası’nda eşsiz bir medeniyet merkezi haline geldi.
Fetih süreci, yaklaşık sekiz yıl sürdü. 720 yılına gelindiğinde, İberya’nın büyük bir kısmı Müslüman kontrolü altındaydı. Ancak kuzeydeki Asturias bölgesi, Hristiyan direnişinin merkezi olarak kaldı. Bu bölge, sonraki yüzyıllarda Reconquista’nın başlangıç noktası olacaktı.
Endülüs’ün kuruluşu, Avrupa tarihini derinden etkiledi. İslam kültürü, bilim ve felsefe, Avrupa’ya Endülüs üzerinden ulaştı. Endülüs, Orta Çağ’da bilimsel ve kültürel bir köprü görevi gördü.
Detaylı anlatım: Endülüs: Müslüman İspanya’nın Tarihi