Holodomor, 1932-1933 yıllarında Sovyet Ukraynası’nda yaşanan büyük kıtlığı ifade eder ve modern Ukrayna tarihinin en travmatik başlıklarından biridir. Kıtlık, tarım politikaları, zorla kolektifleştirme ve devletin tahıl toplama rejimleriyle yakından ilişkilendirilir. Mesele sadece “doğa felaketi” değil, yönetim tercihlerinin toplumsal yıkıma dönüşmesidir.
Bu dönemde kırsal nüfus, tahıl kotaları ve zorla el koymalar nedeniyle hayatta kalma kaynaklarını kaybetti. Köylerin hareket alanının daraltılması, gıda akışının kontrolü ve cezalandırıcı uygulamalar; krizi derinleştirdi. Kıtlık, ekonomik bir çöküş olduğu kadar siyasi bir kontrol aracına da dönüştü.
Holodomor’un kaç kişinin hayatına mal olduğu konusunda farklı araştırmalar vardır; fakat milyonlar seviyesinde kayıp, bu başlığın tarihsel ağırlığını değiştirmez. Kayıpların büyüklüğü, demografik yapıyı ve aile hafızasını kalıcı biçimde yaraladı. Travma, sadece ölümlerle değil, sessizlikle de büyür.
Holodomor’un “soykırım” olarak tanımlanıp tanımlanamayacağı, uluslararası ve akademik tartışmaların konusudur. Ukrayna hafızasında bu olay, ulusal bir felaket ve siyasi şiddetin sembolü olarak yer alır. Tarih tartışmaları çoğu zaman sadece geçmişi değil, bugünün meşruiyet kavgasını da taşır.
Holodomor’u anlamak, Sovyet modernleşmesinin bedellerini ve devletin kırsal toplum üzerindeki gücünü anlamaktır. Bu başlık, Ukrayna’nın 20. yüzyıl kimliğinde derin bir iz bırakmıştır. Kıtlık, bir ülkenin tarihsel bilincini şekillendiren en sert öğretmenlerden biridir.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne