II. Dünya Savaşı’nda sivil kayıpların olağanüstü yüksek olmasının nedeni, savaşın “topyekûn” karakteridir: cephe hattı ile cephe gerisi arasındaki sınır silikleşmiş; toplumun bütünü savaşın hedefi ve aracına dönüşmüştür.
Şehir bombardımanları, kuşatmalar ve altyapının hedef alınması, sivil alanı doğrudan etkiledi. Açlık, zorunlu göç ve işgal yönetimlerinin baskıları, cephe dışı kayıpları büyüttü. Özellikle Doğu Avrupa’da savaş, kitlesel şiddetin ve zorunlu yer değiştirmelerin yoğunlaştığı bir düzleme kaydı.
İdeolojik şiddet, sivil kayıpları artıran ayrı bir katmandır. Soykırım politikaları ve hedefli katliamlar, savaşın “askeri” boyutunu aşarak toplumsal dokuyu yok etmeyi amaçlayan uygulamalara dönüştü. Bu, kaybın niteliğini ve ölçeğini değiştirdi.
Sivil kayıpların büyüklüğünü artıran bir diğer unsur, savaş ekonomisinin ve ikmal hatlarının kırılganlığıdır. Uzayan çatışma, kıtlığı ve üretim baskısını artırarak gündelik yaşamı daha ölümcül hale getirdi.
Özetle: Sivil kayıplar, II. Dünya Savaşı’nda savaşın toplumu kuşatan, ideolojik şiddeti kurumsallaştıran ve altyapıyı hedef alan karakterinin doğal sonucudur.
Detaylı anlatım: II. Dünya Savaşı’nın Tarihi: Nasıl Başladı ve Sonuçlandı?