İspanya İç Savaşı, 1936’da askeri darbe girişiminin geniş bir toplumsal çatışmaya dönüşmesiyle başladı. Cumhuriyetçi reformlar, toprak ve kilise meselesi, sınıf gerilimleri; ülkedeki kutuplaşmayı derinleştirmişti.
Darbe tam başarı sağlayamayınca ülke fiilen ikiye bölündü: Cumhuriyetçiler ve Milliyetçiler. Savaş, uluslararası bir vekalet alanına dönüştü; Almanya ve İtalya Milliyetçileri desteklerken, Sovyetler ve uluslararası gönüllüler Cumhuriyetçilere destek verdi.
Savaş boyunca sivil hedeflere yönelik şiddet ve propaganda belirleyiciydi; Guernica bombardımanı bu dönemin simgesidir. İç savaş, toplumun “kimlik” ve “gelecek” kavgası haline geldi.
1939’da Franco’nun zaferiyle savaş bitti; ardından uzun süreli bir diktatörlük kuruldu. Yenilginin bedeli, sürgünler, infazlar ve siyasal baskı oldu.
İspanya örneği, bir rejim krizinin nasıl hızla iç savaşa dönüşebileceğini gösterir. Reform, kutuplaşma ve dış müdahale; iç çatışmayı büyüten üç temel çarpandır.
Detaylı anlatım: Güçlü Yönetimlere Karşı Yapılan Tarihi Ayaklanmalar ve Sonuçları