Japonya Kültürü: Haiku ve Matsuo Basho

Honnō-ji Olayı, Meiji dönemi baskısı.

Dünyanın en kısa şiir türü olan Haiku (5-7-5 hece ölçüsü), Japonların ‘az sözle çok şey anlatma’ (Zen) yeteneğinin zirvesidir. Sadece üç dizede bir mevsimi, bir duyguyu ve bir aydınlanma anını (Satori) anlatır.

17. yüzyıl şairi Matsuo Basho, Haiku’nun babasıdır. Japonya’yı yürüyerek gezmiş ve izlenimlerini ‘Oku no Hosomichi’ (Kuzeye Giden İnce Yol) kitabında toplamıştır. En ünlü şiiri: ‘Eski gölet / Bir kurbağa atlar / Su sesi.’ Bu basitlikte derin bir evrensel sessizlik vardır.

Haiku, Japonların doğayla kurduğu ilişkinin fotoğrafıdır. Her Haiku’da mutlaka mevsimi belirten bir kelime (Kigo) olmalıdır (örneğin ‘kiraz çiçeği’ ilkbaharı, ‘kar’ kışı anlatır).

Bugün Twitter’ın (X) Japonya’da çok popüler olmasının bir sebebi de, 140 karakterin Haiku mantığına çok uygun olmasıdır. Kısa, öz ve vurucu.


Detaylı anlatım: Japonya’nın Tarihi: Kuruluşundan Orta Çağ Dönemine Kadar