1904’te Japonya, o dönemin süper gücü Çarlık Rusyası’na saldırdığında, Batı gazeteleri bunu ‘maymunun ayıyla kavgası’ olarak çizip dalga geçti. Ancak Japonlar, Port Arthur baskınıyla Rus filosunu limana hapsetti. Karada ise modern siper savaşları ve makineli tüfeklerle Rus ordusunu Mançurya’da (Mukden Savaşı) yendiler.
Savaşın finali, 1905 Tsushima Deniz Muharebesi’nde yaşandı. Amiral Togo Heihachiro, Baltık’tan gelen Rus donanmasını ‘T’ manevrasıyla karşıladı ve neredeyse tamamını batırdı. Bu, modern tarihte bir Asya ülkesinin bir Avrupa devine karşı kazandığı ilk büyük zaferdi.
Tsushima Zaferi, sadece Japonya’da değil; Osmanlı İmparatorluğu’ndan (İstanbul’da çocuklar ‘Togo’ adını aldı) Hindistan’a kadar tüm ezilen doğu halklarında büyük bir heyecan yarattı. ‘Beyaz adam yenilebilirmiş’ fikri, 20. yüzyıl anti-emperyalist hareketlerinin ilham kaynağı oldu.
Savaş sonunda imzalanan Portsmouth Antlaşması ile Japonya, Mançurya’daki haklarını ve Sahalin Adası’nın yarısını aldı. Ancak Rusya tazminat ödemediği için Japon ekonomisi çöktü ve halk Tokyo’da isyan etti (Hibiya Olayları). Zafer pahalıya patlamıştı.
Bu savaş, Japonya’yı ‘Büyük Güçler’ (Great Powers) kulübüne soktu. Artık masa başında İngiltere ve ABD ile eşit şartlarda oturuyorlardı. Ancak bu zafer sarhoşluğu, ordunun siyasetteki gücünü artırdı ve Japonya’yı felakete götürecek kibrin tohumlarını attı.
Detaylı anlatım: Japonya’nın Tarihi: Kuruluşundan Orta Çağ Dönemine Kadar