Kazaklık, Ukrayna tarihinde sıkça “özgürlük” ve “özerklik” kavramlarıyla birlikte anılır. Bunun nedeni, Kazak topluluklarının sınır bölgelerinde vergi, serflik ve soylu baskısına karşı farklı bir yaşam düzeni kurabilmesidir. Sich gibi merkezlerde görülen seçilmiş liderlik ve askeri dayanışma pratikleri, modern ulusal anlatılarda güçlü bir sembole dönüştü.
Ancak Kazaklık sadece romantik bir özgürlük hikâyesi değildir; aynı zamanda savaş, yağma ekonomisi, sert disiplin ve sınır şiddetiyle de iç içedir. Sınırda yaşayan topluluklar, çoğu zaman hem koruyucu hem tehdit olarak görülür. Kazaklığın ikili doğası, onun tarihsel gerçekliğidir.
Kazaklık, Polonya-Litvanya düzeniyle çatıştığı kadar, Rus İmparatorluğu’yla pazarlık ve gerilim içinde de yaşadı. Özerklik arayışı, büyük güçlerin rekabetinde bir “araç” haline gelebilir. Bu nedenle Kazak hafızası, sadece direniş değil, zorunlu ittifakların da hafızasıdır.
Modern Ukrayna kimliği, özellikle 19. yüzyıldan itibaren Kazaklığı bir kurucu anlatı malzemesi olarak yeniden işledi. Edebiyat, resim ve tarih yazımı; Kazak figürünü ulusal bir simgeye dönüştürdü. Uluslar, geçmişteki “özgürlük anlarını” seçip büyütmeyi sever.
Kazakların bugün hâlâ güçlü bir sembol olmasının nedeni, Ukrayna’nın tarih boyunca “kendini yönetme” arzusunu taşımasıdır. Kazaklık, bu arzunun somutlaşmış hali gibi okunur. Ama sembolün gücü, gerçeğin karmaşıklığını unutturmadığında daha değerlidir.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne