Medusa ve Lanetlenmiş Kurban

promet min 1

Medusa, çoğu anlatıda Perseus’un öldürdüğü bir canavardır; ancak özellikle geç dönem kaynaklar (Ovidius) Medusa’yı trajik bir kurban olarak resmeder. Bir zamanlar güzel bir kadındır; Poseidon’un saldırısına uğrar ve Athena’nın tapınağında ‘kirlenme’ gerekçesiyle lanetlenir. Böylece suç, failden çok kurbana yüklenir.

Medusa’nın yılan saçları ve taşlaştıran bakışı, korkunun görsel dile dönüşmesidir. Antik dünyada korku, sadece kaçılacak bir şey değil; yönetilecek bir güçtür. Gorgoneion (Gorgon başı) bu yüzden kalkanlara ve tapınaklara çizilir: Kötülüğü kötüyle geri püskürtmek için (apotropaik).

Perseus’un Medusa’yı doğrudan bakmadan, kalkan yansımalarıyla öldürmesi, korkuyla yüzleşmenin dolaylı yöntemidir. Mit, kahramanın cesaretini överken bir yandan da canavarın gücünü kabul eder: Medusa’yla göz göze gelmek, insanın taş kesilmesi demektir. Bu, travmanın dondurucu etkisine benzeyen bir metafordur.

Medusa’nın başının kesilmesiyle Pegasus’un doğması, şiddetin içinden güzelliğin ve ilhamın çıkabileceği fikrini taşır. Ancak bu doğum da bir zorbalıktır; Medusa’nın bedeni, kahramanlık anlatısının ham maddesi olur.

Medusa miti bugün yeniden yazılıyor: Feminist yorumlarda Medusa, erkek şiddetinin ve kurumların (Athena tapınağı) kurbanı olan kadının öfkesidir. Onun bakışı, artık ‘canavar’ değil, adaletsizliğe karşı hesap soran bir göz olarak okunur.


Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi