Orpheus miti, yalnızca bir aşk trajedisi değildir; antik dünyada bir inanç geleneğine de dönüşmüştür: Orfizm. Orpheus’un Yeraltı’na inip “geri dönmeyi” başarması (kısmen), onu ölümle pazarlık edebilen bir figüre çevirir. Bu, mistik toplulukların ilgisini çekmiştir.
Orfizm’de ruh, bedenin içine hapsedilmiş ilahi bir kıvılcımdır; arınma ve ritüellerle yeniden doğuş döngüsünden kurtulabilir. Bu fikir, klasik Olimpos dininden daha içe dönük ve etik bir dindir: Kurban töreninden çok yaşam pratiği önem kazanır. Böylece mit, teolojiye dönüşür.
Orpheus’un parçalanması (sparagmos) ve başının şarkı söylemeye devam etmesi, hem Dionysosçu ritüellerle hem de ruhun beden dışı sürekliliği fikriyle birleşir. Burada ölüm, bir kapanış değil; başka bir formda devam eden bir sestir. Mitin “müzik” vurgusu, Orfizm’de “söz” ve “ilahi”ye evrilir.
Orfik altın levhalar (mezarlara konan küçük metinler), öte dünyada ruhun hangi yolu izleyeceğini söyler: Hangi sudan içilecek (Lethe değil, Mnemosyne), hangi kapıdan geçilecek… Mit, ölüm sonrası coğrafyaya harita çizer.
Orpheus’un hikâyesi bu yüzden modern yorumda da güçlüdür: Kaybı anlamlandırma, ölüm karşısında ritüel üretme ve sanatın (müziğin) iyileştirici gücü. Orfizm, mitin kültüre nasıl “kurum” olarak yerleşebileceğinin örneğidir.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi