Osmanlı ordusu, çok katmanlı bir yapıya sahipti. Kapıkulu askerleri, merkezi ordunun çekirdeğini oluşturuyordu. Yeniçeriler, kapıkulu askerlerinin en önemli birliğiydi. Tımarlı sipahiler, eyaletlerden gelen süvari birlikleriydi. Azaplar ve akıncılar, hafif süvari birlikleriydi.
Yeniçeri Ocağı, Osmanlı ordusunun bel kemiğiydi. Bu ocak, I. Murad döneminde kuruldu ve devşirme sistemiyle beslenirdi. Yeniçeriler, piyade birlikleriydi ve ateşli silahlar kullanıyorlardı. Disiplinli ve profesyonel bir ordu olan Yeniçeri Ocağı, Osmanlıların fetihlerinde kritik rol oynadı.
Tımarlı sipahiler, Osmanlı ordusunun en büyük birliğiydi. Bu askerler, tımar sistemiyle beslenirdi ve savaş zamanında sefere çıkarlardı. Tımarlı sipahiler, süvari birlikleriydi ve savaş alanında manevra kabiliyetleri yüksekti. Bu sistem, Osmanlıların büyük orduları uzun süre beslemesini sağladı.
Akıncılar, Osmanlı ordusunun öncü birlikleriydi. Bu hafif süvari birlikleri, düşman topraklarına akınlar düzenler, istihbarat toplar ve düşmanı yıpratırdı. Akıncılar, özellikle Balkanlar’da etkiliydi ve Osmanlıların hızlı ilerlemesine katkıda bulundu.
Topçu Ocağı, Osmanlı ordusunun topçu birliğiydi. Osmanlılar, top teknolojisini erken benimsedi ve bu teknolojiyi fetihlerinde etkili bir şekilde kullandı. İstanbul’un fethinde kullanılan toplar, bu teknolojinin gücünü gösterdi. Topçu Ocağı, Osmanlıların kuşatma savaşlarındaki başarısının temelini oluşturuyordu.
Donanma, Osmanlı ordusunun deniz kuvvetleriydi. Osmanlı donanması, Akdeniz’de güçlü bir varlığa sahipti ve özellikle 16. yüzyılda Barbaros Hayreddin Paşa döneminde zirveye ulaştı. Preveze Deniz Savaşı (1538), Osmanlı donanmasının üstünlüğünü gösterdi.
Osmanlı ordusu, zamanla gerilemeye başladı. Yeniçeri Ocağı’nın bozulması, tımar sisteminin çökmesi ve Avrupa ordularının modernleşmesi, Osmanlı ordusunun gerilemesine neden oldu. 19. yüzyılda yapılan reformlar, bu gerilemeyi durduramadı.