Peloponnesos Savaşı (M.Ö. 431-404), Antik Yunan tarihinin en yıkıcı savaşıydı. Bu savaş, Atina ve Sparta arasındaki rekabetin doruk noktasıydı. Savaş, Yunanistan’ı harap etti ve Yunan şehir devletlerinin gücünü kırdı.
Savaşın nedenleri karmaşıktı. Atina’nın Delos Birliği’ni bir imparatorluğa dönüştürmesi, Sparta ve müttefiklerini endişelendirdi. Korinth ve Megara gibi şehirler, Atina’nın ticari rekabetinden şikayetçiydi. Potidaea İsyanı ve Megara Kararnamesi, savaşın kıvılcımını çaktı.
Savaşın ilk aşaması (M.Ö. 431-421), ‘Archidamos Savaşı’ olarak bilinir. Sparta, Attika’yı işgal etti ancak Atina’nın surları nedeniyle başarılı olamadı. Atina, deniz gücünü kullanarak Sparta’nın kıyılarını vurdu. Ancak veba salgını, Atina’yı zayıflattı ve Perikles’in ölümüne neden oldu.
Nikias Barışı (M.Ö. 421), savaşı geçici olarak durdurdu. Ancak bu barış, kalıcı değildi. M.Ö. 415’te Atina, Sicilya Seferi’ne çıktı. Bu sefer, Atina için büyük bir felaket oldu. Atina donanması ve ordusu, Syracuse’da yok edildi.
Savaşın son aşaması (M.Ö. 413-404), ‘Dekeleia Savaşı’ olarak bilinir. Sparta, Atina’nın yakınında Dekeleia’da bir üs kurdu. Persler, Sparta’yı destekledi ve Sparta donanmasını güçlendirdi. Aegospotami Savaşı’nda (M.Ö. 405), Sparta donanması, Atina donanmasını yok etti.
Atina, M.Ö. 404’te teslim oldu. Sparta, Atina’nın surlarını yıktı ve oligarşik bir yönetim kurdu. ‘Otuz Tiran’ dönemi, Atina için karanlık bir dönemdi. Ancak demokrasi, kısa süre sonra yeniden kuruldu.
Peloponnesos Savaşı’nın sonuçları, Yunanistan için yıkıcıydı. Savaş, Yunan şehir devletlerini zayıflattı ve Makedonya’nın yükselişine zemin hazırladı. Savaş, aynı zamanda Yunan siyasi düşüncesini de etkiledi. Thukydides’in ‘Peloponnesos Savaşı Tarihi’, savaşın en önemli kaydıdır.