Quetzalcoatl, Mesoamerika mitolojilerinde (özellikle Toltek ve Aztek geleneklerinde) ‘Tüylü Yılan’ olarak bilinen tanrısal figürdür. Onu önemli kılan, sadece savaş değil; bilgi, rüzgâr, yaratılış ve uygarlık temalarıyla ilişkilendirilmesidir. Quetzalcoatl, kültür kuran tanrı tipinin Mesoamerika örneğidir.
Aztek kozmolojisinde Quetzalcoatl’ın farklı yönleri vardır; örneğin Ehecatl (rüzgâr) yüzüyle evrenin hareketini sağlar. Rüzgâr, hayatın dolaşımıdır; mit, doğal bir gücü tanrısal iradeye bağlar. Bu bağ, ritüelleri ve takvim düzenini anlamlandırır.
Quetzalcoatl’a atfedilen “insan yaratımı” ve kemiklerden yeniden yaratma gibi anlatılar, tufan ve yeniden başlangıç motifleriyle akrabadır. Mitler burada kıtalar arası bir ortaklık gösterir: felaket sonrası yeniden yaratma ihtiyacı evrenseldir. Quetzalcoatl bu ihtiyacın tanrısal cevabıdır.
Tarihsel olarak Quetzalcoatl adı, bazı insan liderlerle (Topiltzin Quetzalcoatl gibi) de birleşir. Bu, mitin siyasete sızmasıdır: tanrı adı, meşruiyet aracına dönüşür. Böylece mit, krallık ideolojisini destekleyen bir dil haline gelir.
Quetzalcoatl miti, sadece Aztek dünyasını değil, modern “kayıp uygarlık” ve “kurucu bilge” anlatılarını da etkiler. Tüylü yılan, hem doğanın hem kültürün birleştiği bir simgedir; bu birleşim, onu güçlü kılar.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi