Roma’da kitaplar parşömen veya papirüs ruloları (volumen) şeklindeydi. Kodeks (bugünkü kitap formatı) M.S. 1. yüzyılda, özellikle Hristiyanlar tarafından pratik olduğu için yaygınlaştırıldı. Kodeks formatı, rulolardan daha pratikti çünkü sayfa numaraları ve içindekiler tablosu eklenebiliyordu. Bu format, özellikle İncil gibi uzun metinler için idealdi. Kodeks, zamanla rulonun yerini aldı ve bugünkü kitap formatının temelini oluşturdu.
İlk halk kütüphanesi Asinius Pollio tarafından M.Ö. 39’da kuruldu; daha sonra imparatorlar (Trajan Kütüphanesi, M.S. 112) devasa kompleksler inşa etti. Trajan Kütüphanesi, iki katlıydı ve hem Yunanca hem de Latince eserler içeriyordu. Bu kütüphanelerde Yunanca ve Latince bölümleri ayrıydı; bu, Roma’nın çift dilli kültürünü yansıtıyordu. Kütüphaneler, aynı zamanda okuma salonları ve konferans salonları içeriyordu.
Kitap ticareti aktifti; köleler (librarii) metinleri elle çoğaltırdı. Bir kitabın yüzlerce kopyası kısa sürede Roma’dan eyaletlere dağılabilirdi. Kitap dükkânları (tabernae librariae), Forum çevresinde yoğunlaşmıştı. Örneğin, bir kitap, Roma’da yayınlandıktan sonra birkaç hafta içinde İskenderiye’deki bir kütüphanede bulunabiliyordu. Bu hız, Roma’nın iletişim ağının ne kadar gelişmiş olduğunu gösterir.
Yazarlar telif hakkı almazdı; gelirleri hamilerinin (patron) desteğine bağlıydı. Şöhret, paradan daha önemliydi. Örneğin, Vergilius, İmparator Augustus’un hamiliğinde eserlerini yazmıştı. Bir yazar, hamisinin desteğini kaybederse, eserlerini yayınlayamazdı. Bu sistem, edebiyatın siyasi kontrol altında olmasına neden oluyordu.
Papirüsün dayanıksızlığı nedeniyle antik literatürün büyük kısmı kaybolmuştur; günümüze kalanlar orta çağ manastırlarında kopyalananlardır. Örneğin, Livius’un 142 ciltlik ‘Ab Urbe Condita’ eserinden sadece 35 cilt günümüze ulaşmıştır. Bu kayıp, antik dünyanın bilgi birikiminin ne kadar büyük olduğunu gösterir.
Roma kütüphaneleri, sadece kitap depolama yerleri değil, aynı zamanda entelektüel merkezlerdi. Burada filozoflar tartışır, şairler eserlerini okur ve öğrenciler ders çalışırdı. Kütüphaneler, Roma’nın kültürel hayatının önemli bir parçasıydı.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı