Kölelik, Roma ekonomisinin ve toplumsal yapısının temelini oluşturuyordu. Roma’da kölelerin sayısı, özgür vatandaşların sayısına yakındı. Bazı tahminlere göre, Roma nüfusunun %30-40’ı köleydi. Köleler, savaş esirleri, doğuştan köleler veya borç nedeniyle köleleştirilenlerdi.
Kölelerin yaşam koşulları, büyük farklılıklar gösteriyordu. Ev köleleri (servi), genellikle iyi muamele görürdü. Öğretmenler, doktorlar, sekreterler ve aşçılar gibi eğitimli köleler, efendilerine yakın yaşardı. Ancak maden köleleri ve çiftlik köleleri, çok kötü koşullarda çalışırdı.
Köleler, hukuken mal olarak görülürdü. Efendileri, kölelerini satabilir, kiralayabilir veya öldürebilirdi. Ancak zamanla, köle hakları gelişti. Örneğin, efendilerin kölelerini keyfi olarak öldürmesi yasaklandı. Köleler, mahkemede şahitlik yapabilirdi.
Kölelerin azat edilmesi (manumissio), yaygın bir uygulamaydı. Azat edilen köleler (liberti), sınırlı da olsa Roma vatandaşı olurdu. Azat edilme, genellikle efendinin vasiyetinde belirtilirdi. Ancak bazı köleler, kendi paralarını biriktirerek özgürlüklerini satın alabilirdi.
Köle isyanları, Roma tarihinin önemli bir parçasıydı. Spartaküs İsyanı (M.Ö. 73-71), en ünlü köle isyanıydı. Bu isyan, Roma’yı sarsmış ve köle sisteminin zayıflığını göstermişti. Ancak isyan bastırıldıktan sonra, köle sistemi değişmedi.
Kölelik, Roma ekonomisinin temelini oluşturuyordu. Tarım, madencilik, inşaat ve hizmet sektörleri, köle emeğine dayanıyordu. Bu sistem, Roma’nın ekonomik başarısının temelini oluşturuyordu; ancak aynı zamanda sosyal gerilimlerin de kaynağıydı.
Kölelik, Hristiyanlığın yükselişiyle birlikte azalmaya başladı. Ancak kölelik, Orta Çağ’a kadar devam etti. Roma kölelik sistemi, modern dünyanın kölelik anlayışını şekillendirdi.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı