İmparator Augustus, imparatorluğun her köşesine emir ulaştırmak ve istihbarat almak için devlet postası Cursus Publicus’u kurdu. Bu, tarihin ilk organize kurye sistemlerinden biridir. Sistem, M.S. 20 yılında tam olarak kuruldu ve imparatorluğun en önemli iletişim ağı haline geldi. Bu sistem sayesinde, Roma’dan gönderilen bir emir, birkaç hafta içinde İngiltere’ye veya Suriye’ye ulaşabiliyordu.
Yol üzerindeki istasyonlarda (mutationes) atlar değiştirilir, böylece bir haberci günde 80 kilometre yol alabilirdi. Acil durumlarda bu mesafe 160 kilometreye çıkardı. Her 10-15 kilometrede bir istasyon vardı ve bu istasyonlarda taze atlar, yiyecek ve konaklama imkânı bulunurdu. Kuryeler (cursores), genellikle genç ve güçlü askerler veya azatlılardı ve bu görev için özel olarak seçilirdi.
Sistem sadece resmi yazışmalar içindi; özel mektuplar tüccarlar veya gezginler aracılığıyla gönderilirdi. Ancak zenginler ve senatörler, özel kuryeler tutarak bu sistemi kullanabilirdi. Örneğin, Cicero, Kilikya valisiyken Roma’daki dostlarına mektup göndermek için özel kuryeler kullanırdı. Bu kuryeler, devlet postasından daha hızlıydı çünkü sadece bir kişiye hizmet ediyorlardı.
Kullanımı ‘diploma’ denilen özel bir izin belgesine bağlıydı. Bu belge, sadece imparator, senatörler ve yüksek rütbeli memurlar tarafından verilebilirdi. Valiler ve generaller, bu sistemi kötüye kullanarak (kendi yüklerini taşıtarak) sık sık eleştirilirdi. Örneğin, bir vali, diploma kullanarak özel eşyalarını taşıtırdı; bu, sistemin kötüye kullanılmasıydı.
Bu ağ, merkezi otoritenin gözü ve kulağıydı; haberleşme kesilirse imparatorluk yönetilemezdi. Örneğin, bir eyalette isyan çıktığında, haber Roma’ya birkaç gün içinde ulaşırdı ve imparator hemen müdahale edebilirdi. Aynı şekilde, Roma’dan gönderilen emirler, eyaletlere hızlı bir şekilde ulaşırdı.
Cursus Publicus, Roma’nın bürokratik sisteminin temel taşıydı. Bu sistem sayesinde, imparatorluk geniş bir coğrafyada merkezi olarak yönetilebiliyordu. Sistem, Roma’nın çöküşüne kadar kullanıldı ve Orta Çağ’daki posta sistemlerine ilham kaynağı oldu.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı