Sisifos (Sisyphus), Yunan mitolojisinde kurnazlığıyla tanrıları bile kandıran bir kraldır. Onun hikâyesi, zekânın etik dışına çıktığında nasıl cezaya dönüştüğünü anlatır. Mit, aklı yüceltirken aklın sınırlarını da çizer: her hile bir bedel doğurur.
Sisifos’un en ünlü cezası, dev bir taşı tepeye sürüklemek ve taşın her seferinde geri yuvarlanmasıdır. Bu ceza, fiziksel işkenceden çok “anlam”a saldırıdır; emek sonuç üretmez. Mit, insanın en büyük yıkımının bazen yorgunluk değil, boşunalık hissi olduğunu sezdirir.
Bazı anlatılarda Sisifos’un Ölüm’ü (Thanatos) zincirlemesi gibi ayrıntılar, düzenin nasıl bozulduğunu gösterir: kimse ölmezse dünya çalışmaz. Sisifos, sistemin dişlisini durdurur; tanrılar onu tekrar yeraltına gönderir. Bu, bireysel kurnazlığın toplumsal sonuçlarını anlatır.
Modern felsefede Camus’nün Sisifos’u “absürd insan”a dönüştürmesi, mitin çağlar arası gücünü kanıtlar. Camus, Sisifos’u mutlu hayal etmeyi önerir: çünkü başkaldırı, sonucu değil tutumu belirler. Sisifos, çaresizlik içinde bile bir bilinç kurabilir.
Sisifos miti bugün bitmeyen iş döngülerini, bürokratik tekrarları ve tükenmişliği anlatmak için kullanılır. Mitoloji, modern çalışma hayatının karanlık metaforlarından birini çok eski bir hikâyeden üretmiştir.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi