Tantalos, Yunan mitolojisinde ‘yakın ama erişilemez’ işkencesinin kaynağıdır. Tanrılarla aynı sofraya oturacak kadar ayrıcalıklıdır; fakat bu ayrıcalığı ihanetle kirletir. Mit, gücün merkezine yakın olmanın otomatik güven getirmediğini, tam tersine daha büyük suç ihtimali doğurduğunu anlatır.
En karanlık anlatılardan birinde Tantalos, tanrıları sınamak için oğlunu öldürüp yemek olarak sunar. Tanrılar bunu fark eder ve ceza verir; oğul Pelops diriltilir. Bu sahne, kutsala karşı işlenen suçun ‘geri dönüşsüz’ olduğunu vurgular: sınır aşıldığında insan artık eski insan değildir.
Tantalos’un cezası, su ve meyveyle çevrili olduğu halde asla ulaşamamaktır: eğilse su çekilir, uzansa dal uzaklaşır. Bu, arzunun işkencesidir. Cezanın hedefi beden değil, isteğin kendisidir; mit psikolojik bir işkence modeli kurar.
Tantalos anlatısı aynı zamanda misafirlik ve kutsal düzen ihlali temalarını taşır. Tanrılarla aynı masaya oturmak etik bir yükümlülük doğurur; bu yükümlülük ihlal edilince ceza örnek olacak kadar sembolik olur. Mit, ahlaki sınırı dramatize eder.
Bugün ‘tantalize’ gibi kelimelerde yaşayan bu motif, mitin dile dönüşmesidir. Tantalos, insan arzusunun sonsuz açlığını anlatan en eski simgelerden biridir: tatmin, bazen en büyük işkencedir.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi