Ukrayna tarihini anlamak için önce Kiev Rus mirasını bir “başlangıç” olarak değil, bir “köken tartışması” olarak ele almak gerekir. Kiev’in merkeziliği, sadece tarihsel değil, modern kimlik siyasetinin de parçasıdır. Bu mirası tek bir sahiplik hikâyesine indirgemek, Ukrayna’nın tarihsel çok merkezliliğini kaçırır.
İkinci kritik başlık, Litvanya-Polonya dönemi ve Kazaklık/Hetmanlık tecrübesidir. Bu dönem, Ukrayna’da özerklik ve devletleşme hafızasının en güçlü kaynaklarını üretir. Aynı zamanda din, sınıf ve toprak düzeni gerilimlerinin nasıl biriktiğini gösterir.
Üçüncü başlık, imparatorluklar çağında bölgesel farklılaşmadır: Rus İmparatorluğu ve Habsburg deneyimleri. Bu ikili tecrübe, modern ulusal hareketlerin dilini ve kurumlarını etkiler. Ukrayna’nın bugünkü bölgesel hafızalarını anlamak için bu ayrışma anahtar bir yerde durur.
Dördüncü başlık, Sovyet yüzyılının travmaları ve modernleşmesidir: kolektifleştirme, Holodomor, savaş, sanayileşme, Çernobil. Bu başlıklar Ukrayna toplumunun devletle ilişki kurma biçimini derinden etkiledi. Devlet, hem modernleştiren hem yaralayan aktör olarak hafızaya kazındı.
Son olarak Sovyet sonrası devletleşme, 2004 ve 2013-2014 mobilizasyonları, 2014 sonrası güvenlik krizi ve 2022 savaşı; Ukrayna’nın bugününü belirleyen eşiklerdir. Ukrayna tarihi, bir çizgi değil, düğümlerden oluşan bir haritadır. Bu düğümleri gördüğünüzde, ülkenin neden bu kadar sert sınandığını daha net anlarsınız.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne