Yuri Alekseyeviç Gagarin (1934-1968), 12 Nisan 1961’de Vostok 1 kapsülüyle Dünya yörüngesine çıkan ilk insan olarak tarihe geçen Sovyet kozmonotudur. Smolensk bölgesindeki bir köyde, marangoz bir babanın ve çiftçi bir annenin oğlu olarak dünyaya geldi; II. Dünya Savaşı’nın yıkımı içinde büyüdü.
Metalurji eğitimi aldıktan sonra havacılığa yöneldi ve Sovyet Hava Kuvvetleri’ne katıldı. Pilotluk yeteneği ve fiziksel dayanıklılığı, onu gizli yürütülen uzay programı adayları arasına soktu. Seçim sürecinde hem teknik yeterliliği hem de psikolojik dengesi belirleyici oldu.
Gagarin’in seçilmesinde sadece yetenekleri değil, “halktan biri” profili de etkiliydi. Güler yüzlü ve mütevazı duruşu, Sovyet ideolojisinin “yeni insan” modeline tam uyum sağlıyordu.
108 dakika süren tarihi uçuşu, Soğuk Savaş döneminde SSCB’nin uzay yarışındaki üstünlüğünü kanıtlayan bir dönüm noktası oldu. Gagarin, inişten sonra küresel bir üne kavuştu ve diplomatik misyonlarda kullanıldı.
Trajik bir şekilde, 1968’de rutin bir eğitim uçuşu sırasında MiG-15 uçağının düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Ölümü, Sovyet uzay programı için büyük bir moral kaybı yarattı; ancak ismi, uzay çağının başlangıç sembolü olarak kalıcılaştı.
Detaylı anlatım: Yuri Gagarin: Uzaya Giden İlk İnsanın Hikayesi