II. Dünya Savaşı: Norveç’in Ağır Suyu ve Telemark Kahramanları

Schutzstaffel

Atom bombası yarışında Nazilerin de bir planı vardı: Heisenberg liderliğindeki Alman fizikçiler, nükleer reaktör yapmak için ‘ağır su’ya (döteryum oksit) ihtiyaç duyuyordu. Dünyada bunu endüstriyel ölçekte üreten tek yer, işgal altındaki Norveç’teki Vemork hidroelektrik santraliydi. Müttefikler için bu tesisin yok edilmesi en öncelikli hedefti.

İlk girişimler (İngiliz komandoları) felaketle sonuçlandı; yakalananlar Gestapo tarafından infaz edildi. 1943 Şubat’ında ‘Gunnerside Operasyonu’ için 6 Norveçli komando, kayaklarla buzlu platoları geçip tesise sızdı. Tek bir kurşun atmadan, üretim hücrelerini havaya uçurdular. Heisenberg’in programı aylar geriye düştü.

Almanlar tesisi tamir edip üretimi yeniden başlattı. Bu kez Müttefikler fabrikayı bombaladı. Almanlar kalan ağır su stoklarını gemiyle Almanya’ya kaçırmaya karar verdi. Norveçli direnişçiler (Knut Haukelid), feribota saatli bomba yerleştirdi. Gemi (SF Hydro), Tinnsjø Gölü’nün derin sularına gömüldü.

Telemark kahramanlarının bu eylemi, belki de Hitler’in atom bombasına sahip olmasını engelleyen en kritik hamleydi. Albert Einstein sonradan, ‘Eğer o ağır su Almanya’ya ulaşsaydı, tarih çok farklı yazılabilirdi’ diyecekti.


Detaylı anlatım: II. Dünya Savaşı’nın Tarihi: Nasıl Başladı ve Sonuçlandı?