Oidipus efsanesi, Yunan tragedyasının kader anlayışını en sert biçimde gösterir. Kehanet, Oidipus’un babasını öldürüp annesiyle evleneceğini söyler; herkes bunu engellemeye çalışır ve tam da bu çaba, kehaneti gerçekleştirir. Mit, kaderin bazen kaçış girişimleriyle güçlendiğini anlatır.
Oidipus’un bebekken terk edilmesi, kimliğin kırılmasını başlatır. Kişi kim olduğunu bilmeden büyür; sonra kimliğini bulmak için yola çıkar. Bu yolculuk, modern anlamda bir “kendi hikayeni öğrenme” arayışıdır. Mit, bilginin kişiyi kurtarmadığını, bazen yıktığını söyler.
Yolda karşılaştığı yaşlı adamı öldürmesi (babası Laios), sıradan bir kavga gibi görünür ama kehanetin düğümüdür. Kader, büyük törenlerle değil, küçük çatışmalarla işler. Oidipus, bilmeden kaderi gerçekleştirir; trajedi, bilgisizlikten doğar.
Thebai’de Sfenks bilmecesini çözmesi, Oidipus’u kahraman yapar ve Jocasta ile evlendirir. Başarı, felaketin kapısını açar. Tragedyanın mantığı burada belirir: yükseliş, düşüşün şartıdır. Oidipus, kral olurken aynı anda çöküşünü inşa eder.
Oidipus miti, etik ve psikolojik okumaların da kaynağıdır. Kader, suç, bilinç ve körlük… Oidipus sadece bir mit değil, insanın kendini bilme isteğinin ne kadar tehlikeli olabileceğine dair bir uyarıdır.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi