Kiev Rus mirası, modern Rusya-Ukrayna ilişkilerinde sadece tarih kitaplarının konusu değildir; meşruiyet tartışmasının da merkezidir. Çünkü Kiev Rus, Doğu Slav dünyasının erken devletleşme ve Hristiyanlaşma hikâyesini taşır. Bu hikâyeyi sahiplenmek, “biz kimiz?” sorusuna güçlü bir cevap üretir.
Rusya tarafında Kiev Rus mirası, geniş bir tarih sürekliliği içinde okunabilir; Ukrayna tarafında ise Kiev’in merkeziliği, Ukrayna devlet ve kültür hafızasının temel dayanaklarından biridir. İki taraf da mirası “tek sahibi” gibi sunma eğilimi gösterdiğinde tarih, paylaşılabilir bir geçmiş olmaktan çıkar ve sıfır toplamlı bir kavgaya dönüşür.
Oysa tarihsel gerçeklik daha karmaşıktır: Kiev Rus’un parçalanması sonrası miras farklı merkezlere dağıldı; batıda ve kuzeydoğuda farklı siyasal oluşumlar bu mirası farklı biçimlerde taşıdı. Bu nedenle Kiev Rus, bir “tek çizgi” değil, dallanan bir ağaç gibi düşünülmelidir. Ancak siyaset, dallanmayı değil, düz çizgiyi sever.
Bu miras tartışması, modern ulusçuluk çağında daha da sertleşti çünkü uluslar geçmişten “kurucu anlar” devşirir. Kiev Rus, kurucu an üretmek için elverişli bir sahnedir: din, devlet, şehir, yazı kültürü. Bu sahneye sahip olmak, modern kimlik anlatısına güç verir.
Kiev Rus mirası üzerine tartışma, tarihin nasıl araçsallaştırılabileceğini de gösterir. Tarih, bir ülkeyi meşrulaştırmak için kullanıldığında, diğer ülkenin varlığı sorgulanabilir hale gelir. Ukrayna-Rusya geriliminde Kiev Rus başlığı bu yüzden sadece geçmiş değil; bugünün en siyasi tarihidir.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne