Boxer Ayaklanması, Çin’de yabancı nüfuza ve misyoner faaliyetlerine karşı gelişen şiddetli bir isyan hareketidir. “Yumruk Cemiyeti” olarak anılan gruplar, anti-emperyalist bir tepkiyi örgütledi.
19. yüzyıl sonu Çin’i, eşitsiz antlaşmalar, yabancı imtiyaz bölgeleri ve ekonomik-sosyal krizlerle baskı altındaydı. İsyanın hedefi, hem yabancılar hem de onları koruyan Qing yönetiminin zayıflığıydı.
Qing sarayının isyanla ilişkisi dalgalı oldu; bazı unsurlar Boxerları destekledi. Bu durum, uluslararası müdahaleyi kolaylaştırdı: Sekiz Ulus İttifakı Pekin’e girerek isyanı bastırdı.
1901 Boxer Protokolü, ağır tazminatlar ve daha fazla dış baskı anlamına geldi. İsyan, kısa vadede yenilgiyle sonuçlandı; uzun vadede Qing hanedanının meşruiyetini daha da zayıflattı.
Boxer Ayaklanması, Çin’de modern milliyetçiliğin ve anti-emperyalist siyasetin zeminini sertleştirdi. 1911 devrimine giden süreçte “dış baskı” hafızasının merkezi parçalarından biridir.
Detaylı anlatım: Güçlü Yönetimlere Karşı Yapılan Tarihi Ayaklanmalar ve Sonuçları