İmparator Hadrianus, M.S. 122’de Britanya’yı ziyaret ettiğinde, imparatorluğun daha fazla genişlememesi gerektiğine karar verdi ve ‘barbarları Romalılardan ayırmak’ için bir duvar inşasını emretti. Bu karar, Roma’nın fetih politikasında bir dönüm noktasıydı. Artık Roma, yeni topraklar fethetmek yerine, mevcut sınırları korumaya odaklanıyordu. Bu değişim, Roma’nın ekonomik ve askeri kaynaklarının sınırlı olduğunu gösteriyordu.
117 kilometre uzunluğundaki duvar, İngiltere’yi doğudan batıya bölerdi. Duvarın yüksekliği 4-5 metre, genişliği ise 3 metreydi. Üzerinde gözetleme kuleleri (milecastle – her Roma milinde bir) ve büyük kaleler (fort) vardı. Duvarın inşası 6 yıl sürdü ve yaklaşık 15.000 asker görev aldı. Duvar, taş ve çakıldan yapılmıştı ve üzerinde bir yol vardı; bu yol, askerlerin hızlı hareket etmesini sağlıyordu.
Duvar sadece askeri bir savunma hattı değil, aynı zamanda gümrük kapısıydı; kuzeyden gelen ticaret vergilendirilir ve insan giriş çıkışı kontrol edilirdi. Duvar üzerindeki kapılarda (portae), gümrük memurları bulunurdu ve kuzeyden gelen tüccarlardan vergi alınırdı. Bu sistem, Roma’nın ticaret kontrolünü sağlıyordu. Örneğin, kuzeyden gelen kürk ve kehribar, duvar üzerinden geçerken vergilendirilirdi.
Askerler için duvarın çevresinde sivil yerleşimler (vicus) oluştu; burada aileleri yaşar, ticaret yapılırdı. Bu yerleşimler, Roma kültürünün kuzeye yayılmasını sağlıyordu. Örneğin, Vindolanda kalesi çevresindeki yerleşim, binlerce kişilik bir kasabaya dönüşmüştü. Bu kasabalarda hamamlar, tapınaklar ve dükkânlar vardı.
Duvar, Roma’nın ‘sonsuz fetih’ doktrininden ‘sınır güvenliği’ doktrinine geçişinin taştan sembolüdür. Bu değişim, Roma’nın gücünün sınırlarını gösterir. Artık Roma, yeni topraklar fethetmek yerine, mevcut sınırları korumaya odaklanıyordu. Bu politika, Roma’nın çöküşüne kadar devam etti.
Hadrian Duvarı, bugün hala ayaktadır ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir. Duvar, Roma’nın mühendislik başarısının ve sınır güvenliği anlayışının bir kanıtıdır.
Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı