2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş ölçekli saldırısı, Ukrayna tarihinin en ağır kırılma anlarından biridir. Savaşın “tek nedeni” yoktur; ama jeopolitik, güvenlik, kimlik ve devletleşme tartışmaları aynı anda biriktiğinde büyük krizler doğar. Ukrayna, uzun süredir Avrupa güvenliğinin en gerilimli hattında duruyordu; 2022 bu hattın patlamasıydı.
Rusya tarafında Ukrayna’nın egemenliği ve tarihsel kimliği üzerine üretilen söylemler, savaşın ideolojik zemininde rol oynadı. Bu söylemler, Ukrayna’da ise bağımsızlık fikrini daha da sertleştirdi. Bir ülkeye “sen aslında yoksun” dediğinizde, o ülke varlığını daha yüksek sesle kanıtlamaya çalışır.
Ukrayna açısından 2014’ten beri süren güvenlik krizi, devlet kapasitesini ve ordu reformunu hızlandırmıştı. Ancak 2022 saldırısı, ölçek ve yıkım bakımından yeni bir dönem açtı: şehir kuşatmaları, kitlesel göç, altyapı hedefleme, enerji savaşları. Savaş, sadece cephede değil, elektrikte ve ısınmada da yürütüldü.
Uluslararası sistem açısından 2022, Avrupa’da sınırların zorla değiştirilebileceği korkusunu yeniden gündeme getirdi. Bu, ittifakların ve savunma politikalarının yeniden kurgulanmasına yol açtı. Ukrayna savaşı, Ukrayna’yla sınırlı kalmayan bir güvenlik depremi üretti.
Tarihsel arka planı anlamak, savaşı meşrulaştırmak değil; nasıl bu noktaya gelindiğini görmek demektir. Ukrayna’nın uzun “sınır ülke” deneyimi, büyük güçlerin rekabeti ve kimlik siyasetinin keskinleşmesi; 2022’nin zeminini hazırladı. Bu savaş, modern Ukrayna devletinin en sert sınavı olarak yazılıyor.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne