Deukalion tufanı, Yunan mitolojisinde dünyanın sel ile temizlendiği büyük felaket anlatısıdır. Zeus’un insanlığın yozlaştığını görüp sel göndermesi, felaketin ahlaki bir dile çevrilmesidir: doğa olayı, kozmik adalet olur. Antik toplumlar, yıkımı sadece fiziksel değil, anlamlı bir ‘düzeltme’ olarak da düşünür.
Deukalion, Prometheus’un oğludur ve babasının uyarısıyla bir sandık/gemi yaparak eşi Pyrrha ile hayatta kalır. Sular çekilince Parnassos’a çıkarlar. Bu motif, Mezopotamya tufanları ve Nuh anlatısıyla akrabadır: gemi, kurtuluş, yeni başlangıç. Mitler, felaket sonrası hayatta kalma ihtiyacını ortak bir dilde kurar.
Yunan tufanının en özgün bölümü, insanlığın yeniden yaratılmasıdır. “Annenin kemiklerini arkaya atın” kehanetini toprak ve taş olarak yorumlayıp taşları arkaya atarlar; taşlardan insanlar doğar. İnsan, burada toprağın/taşın sertliğinden gelir; felaket sonrası insanlık “daha dayanıklı” bir maddeden yapılır.
Tufan miti, dünyanın sadece doğal değil ahlaki bir düzenle ayakta kaldığı fikrini taşır. Düzen bozulursa doğa (su) her şeyi siler. Bu fikir, toplumsal disiplinin mitolojik destek mekanizması gibi işlev görür: ‘düzgün yaşa, yoksa dünya kırılır.’
Deukalion tufanı, modern dünyada kriz sonrası “yeniden kurma” anlatılarına benzetilebilir. Felaketler, yeni düzenler doğurur; ama her yeni düzen, bir kaybın üstüne kurulur. Mitoloji, bu sert gerçeği unutmaz.
Detaylı anlatım: Mitolojik Karakterlerin Listesi