Japonya, Batılı devletler tarafından ciddiye alınmak için ‘medeni’ bir anayasaya ihtiyacı olduğunu biliyordu. Ito Hirobumi, Avrupa anayasalarını inceledi ve en çok Prusya (Alman) modelini beğendi: Güçlü bir imparator ve sınırlı bir parlamento. 1889’da ilan edilen Meiji Anayasası, Asya’nın ilk modern anayasasıydı.
Ancak bu anayasa demokratik değil, otokratikti. Egemenlik halktan değil, ‘kutsal ve dokunulmaz’ İmparator’dan geliyordu. Anayasa, imparatorun halkına bir ‘hediyesi’ olarak sunuldu. Parlamento (Diet) vardı ama bütçe dışındaki yetkileri kısıtlıydı. Ordu ve donanma, parlamentoya değil, doğrudan İmparator’a bağlıydı.
Bu ‘doğrudan bağlılık’ maddesi, gelecekte Japonya’nın felaketi olacaktı. Çünkü ordu, sivil hükümeti (kabineyi) baypas edip doğrudan saraydan emir aldığını iddia ederek başına buyruk hareket etmeye başlayacaktı. Meiji Anayasası, modern bir devlet kurdu ama militarizmin yasal altyapısını da hazırladı.
Törenle halka duyurulan anayasa, Japonya’nın ‘hukuk devleti’ olduğu imajını çizdi ve Batılıların Eşitsiz Antlaşmaları (kapitülasyonları) kaldırmasında etkili oldu. Japonya artık ‘barbar’ değil, ‘anayasal monarşi’ idi.
Anayasanın ilginç bir yanı, Şintoizmin devlet dini statüsünü korumasıydı. İmparator hem devletin başı hem de yaşayan bir tanrıydı. Bu teo-politik yapı, modern bürokrasiyle birleşince Japonya’yı fanatik bir ulus-devlete dönüştürdü.
Detaylı anlatım: Japonya’nın Tarihi: Kuruluşundan Orta Çağ Dönemine Kadar