Roma Tiyatrosu ve Pandomim

roma'da günlük yaşam

Romalılar, Yunan trajedilerinden çok komedi ve pandomimi severdi. Plautus (M.Ö. 254-184) ve Terentius (M.Ö. 195-159) gibi oyun yazarlarının eserleri, kurnaz köleler, cimri babalar, talihsiz aşıklar ve aldatılan kocalar üzerine kuruluydu. Bu oyunlar, halkın günlük yaşamından alınmış karakterler ve durumlarla doluydu. Örneğin, Plautus’un “Miles Gloriosus” (Övüngen Asker) adlı oyunu, kendini beğenmiş bir askeri hicveder.

Pandomim (pantomimus), sözsüz bir danstı; tek bir aktör (pantomimus) maske değiştirerek tüm rolleri oynar, koro ve orkestra ona eşlik ederdi. Bu, kitlelerin dil engelini aşan evrensel bir eğlenceydi. Pandomim aktörleri, vücut dilleriyle hikâyeler anlatır ve seyircileri büyülerdi. En ünlü pandomim aktörü Pylades ve Bathyllus’tu; bu ikisi, İmparator Augustus döneminde pandomimi popüler hale getirdi.

Aktörler (histriones), hukuken düşük statülü (infamia) sayılırdı; vatandaşlık haklarından yoksundular ve senatör olamazlardı. Ancak halkın sevgilisiydiler ve büyük servetler kazanabilirlerdi. İmparatoriçe Theodora (Justinianus’un karısı) bile tiyatro kökenliydi; bu, onun geçmişinin ne kadar tartışmalı olduğunu gösterir. Aktörler, aynı zamanda gladyatörler gibi arenada da performans sergileyebilirdi.

Tiyatrolar (örneğin Marcellus Tiyatrosu, M.Ö. 13), devasa yarı daire biçimli yapılardı ve binlerce kişiyi ağırlardı. Marcellus Tiyatrosu, 20.000 seyirci kapasiteliydi. Sahne arkası (scaenae frons) mimari bir şaheserdi; üç katlı, sütunlu ve heykellerle süslüydü. Sahne, mekanik sistemlerle (perde, tuzak kapıları) donatılmıştı ve oyunlar sırasında özel efektler kullanılırdı.

Oyunlar sırasında siyasi protestolar yapılması sık görülen bir durumdu; halk, memnuniyetsizliğini tiyatroda bağırarak dile getirirdi. Örneğin, İmparator Nero, tiyatroda şarkı söylediğinde, halk onu yuhalardı. Tiyatro, Roma’da siyasi ifade özgürlüğünün nadir alanlarından biriydi.

Roma tiyatrosu, sadece eğlence değil, aynı zamanda propaganda aracıydı. İmparatorlar, tiyatro oyunlarını finanse ederek halkın desteğini kazanmaya çalışırdı. Örneğin, İmparator Domitian, tiyatro oyunlarını finanse ederek halkın sevgisini kazanmaya çalışmıştı.


Detaylı anlatım: Antik Roma İnsanlarının Günlük Yaşamı