Sovyetler Birliği’nde 1920’lerin sonu ve 1930’ların başında hızlanan kolektifleştirme, Ukrayna kırsalında sadece ekonomik değil, toplumsal bir devrim anlamına geldi. Köy ekonomisinin özel mülkiyet ve yerel karar mekanizmaları, devletin planlama rejimiyle yer değiştirmeye başladı. Bu süreç, tarımı verimlilikten önce kontrol meselesine dönüştürdü.
Kolektifleştirme, köylünün üretim kararlarını ve ürün üzerindeki tasarrufunu daralttı. Tahıl teslim kotaları ve zorlayıcı uygulamalar, kırsal toplumda büyük bir güvensizlik ve direnç üretti. Devletin hedefi, sanayileşmeyi finanse edecek gıda ve ihracat geliriydi; köy ise bunun bedelini ödeyen taraftı.
Bu dönemde “kulak” diye damgalanan gruplara yönelik cezalandırma pratikleri, kırsal toplumu parçalayarak yönetme stratejisine dönüştü. Sınıf dili, siyasi şiddetin aracıdır: kim “düşman” ilan edilirse ona yapılanlar meşrulaştırılır. Ukrayna kırsalında bu dil, ağır travmalar bıraktı.
Kolektifleştirme, Holodomor gibi büyük kıtlıklarla aynı tarihsel bağlamın içinde değerlendirilir. Her kıtlık sadece “kötü hasat” değildir; dağıtım, el koyma ve hareket kısıtları gibi yönetim kararları krizin şiddetini belirler. Bu dönemde devlet, gıda akışını bir güvenlik aracı gibi kullandı.
Kolektifleştirmenin uzun vadeli mirası, Ukrayna kırsalının demografisinde, mülkiyet kültüründe ve devlet-toplum ilişkisinde hissedilir. İnsanlar, tarlayı sadece ekmek için değil, hayatta kalmak için yönetmek ister; devlet, tarlayı kontrol alanı olarak gördüğünde çatışma kaçınılmazdır. 1930’lar Ukrayna’sı, bu çatışmanın en sert sahnelerinden biriydi.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne