Russuzlaştırma (derussification) kavramı, Ukrayna’da özellikle son yıllarda daha sık kullanılan bir çerçeveye dönüştü. Bu çerçeve, Rus İmparatorluğu ve Sovyet mirasının Ukrayna kültürü üzerindeki etkilerini “kolonyal” bir deneyim olarak okuyan yaklaşımlarla ilişkilidir. Ama kavramın pratikte ne anlama geldiği, hangi alanlara nasıl uygulanacağı sürekli tartışma konusudur.
Russuzlaştırma, sadece dil meselesi değildir; kültür endüstrisi, eğitim müfredatı, anıtlar, sokak isimleri ve kurum kültürü gibi geniş bir alanı kapsayabilir. Ancak bu genişlik, aynı zamanda risk üretir: kültürel alanı düzenlemek, toplumsal yarılmaları artırabilir. Bu nedenle politika, hassas bir denge gerektirir.
Ukrayna tarafında bu çerçevenin güçlenmesinde güvenlik algısı belirleyici oldu. Dış tehdit arttıkça, kültürel bağımlılık da tehdit gibi görülebilir. Bu, modern savaşlarda sık rastlanan bir dinamik: kültür, güvenliğin parçası haline gelir.
Öte yandan Ukrayna toplumu uzun süre çok dilli ve çok kültürlü pratikler içinde yaşadı. Bu pratikleri bir anda “yanlış” saymak, günlük hayatın gerçekliğine çarpabilir. Russuzlaştırma tartışması bu nedenle sadece devlet politikası değil, toplumun kendi alışkanlıklarıyla da ilgili bir tartışmadır.
Sonuçta Russuzlaştırma, Ukrayna’nın kendini yeniden tanımlama sürecinin bir parçasıdır. Bu süreçte amaç, Ukrayna kültürünün görünürlüğünü artırmak ve tarihsel baskı deneyimini telafi etmek olarak sunulur. Ancak hangi araçların hangi toplumsal maliyetlerle çalışacağı, Ukrayna’nın önümüzdeki yıllardaki en zor sorularından biri olmaya devam edecek.
Detaylı anlatım: Ukrayna’nın Tarihi: Kiev Ruslarından, Bağımsızlığa ve Bugüne